Verover de markt dankzij systemisch denken
In september startte het academiejaar, en daarmee ook een nieuw werkingsjaar. En dit keer vervallen we niet in oude gewoontes (lees: problemen). Hoe? Een andere aanpak. Niet ‘wie heeft het grootste IQ of EQ’, en wel ‘wie kan op een geschikte manier kijken naar complexe vraagstukken?’.
Door Amaryllis De Bast
U weet het zelf ook: ieder jaar opnieuw dezelfde problemen, dezelfde vergaderingen, dezelfde frustraties. En toch opnieuw dezelfde oplossingen proberen. Dat is de tredmolen. Wat is de oplossing? We herhalen het keer op keer: systemisch denken!
IQ? EQ? Of toch Systemische Intelligentie?
Decennialang zijn we opgegroeid met twee grote meetlatten voor succes als student, arbeider of leider: het IQ (hoe analytisch en rationeel ben je?) en het EQ (hoe empathisch en relationeel ga je te werk?).
Beide zijn waardevol. Maar ze zijn onvoldoende wanneer je werkt in complexe organisaties, met onbewuste patronen, onzichtbare loyaliteiten en systemische verstrikkingen die geen spreadsheet of empathisch gesprek zomaar oplost.
Er is een derde dimensie: de Systemische Intelligentie (SI). Het vermogen om te zien wat zich afspeelt in de onderstroom van een organisatie. Niet wie de slimste is in de kamer, maar wie de meest ruime bril draagt.
Hoe kijk jij naar complexe vraagstukken?
Bij complexe reorganisaties en hardnekkige problemen is het cruciaal om te wisselen van perspectief. We onderscheiden vier brillen die elk een ander niveau van inzicht bieden.
- De rationele bril (IQ) analyseert feiten, data en oorzaak-gevolg. Essentieel, maar beperkt wanneer de logica ver zoek lijkt.
- De relationele bril (EQ) luistert naar emoties, verhoudingen en groepsdynamiek. Noodzakelijk, maar niet voldoende bij diepe patronen.
- De systemische bril (SI) ziet de onzichtbare onderstroom: loyaliteiten, uitsluitingen, verstrikkingen en krachten die patronen in stand houden.
- En de holistische bril verbindt hoofd, hart én buik: ze integreert alle drie en kijkt naar het grotere geheel, namelijk de ziel van de organisatie.
“Ik heb al zoveel trainingen gevolgd. En toch krijg ik maar geen vat op de probleemsituaties binnen mijn organisatie.”
Herkenbaar? Dat is normaal, want dit is het klassieke symptoom van een systeem dat vraagt om een andere bril.
Een nieuw werkingsjaar anders aanvliegen
We zijn halfweg september. Hoe ben jij dit academie/werkjaar gestart? Opnieuw zoals altijd: doelen stellen, structuren finetunen, mensen motiveren? Hoe loopt dat voor je?
Wat wordt mogelijk als je nadenkt over: welke dynamieken houden onze situatie in stand? Systemisch denken begint niet met oplossingen bedenken en meteen tot actie over te gaan. Dat is een valkuil waar we onbewust in stappen. Wat als je eens start met waarnemen? Observeren, opnemen en reflecteren. Echte verandering en evolutie begint met de bereidheid om te zien wat er werkelijk speelt onder de waterlijn, vooraleer je ingrijpt.
Enkele vragen om mee te starten:
- Wie of wat wordt systematisch uitgesloten in onze organisatie?
- Welke conflicten keren steeds terug, en wat proberen ze ons te vertellen?
- Wat is het evenwicht tussen geven en nemen, in loon, erkenning en verantwoordelijkheid?
- Wat met de orde in ons systeem: in welke mate is de hiërarchie helder, en wordt anciënniteit erkend?
- En in hoeverre leven wij naar de werkelijke missie en waarden van onze organisatie?
Het mooie van systemisch werk is dat eenvoudige interventies grootse effecten creëren. Wanneer je weet waar een verstrikking zit (in de oprichtersgeschiedenis, in een oude reorganisatie, in een niet-erkende bijdrage) volstaat soms een kleine erkenning, een herschikking van rollen, een eerlijke benoeming van wat is, om iets fundamenteel te doen verschuiven.
Wanneer je die stap overslaat, blijf je rond de pot heen draaien. Je komt nooit tot de essentie, en dus ook niet tot wat je wenst te bereiken. Dat is geen magie. Dat is systemische intelligentie in actie, en valt perfect te verklaren. En het is een vaardigheid die je kunt leren, als je bereid bent door een andere bril te kijken.
Perceptieverruiming is all it takes. Stel je geest open voor andere mogelijkheden. Voor verandering. Voor verbetering en evolutie. Want een organisatie/bedrijf dat niet evolueert, loopt achter op de markt en haar concurrentie. En wie achter loopt, heeft geen kans op overwinning.
Wil jij dit jaar uit de tredmolen stappen?
In onze opleiding Systemisch Coachen & Managen leer je de onzichtbare onderstroom in jouw organisatie zichtbaar maken. In 6 trainingsdagen en 2 opstellingsdagen bouw je een nieuwe toolbox voor complexe organisatievraagstukken, en begeleid je individuele en organisatietransformaties met systemisch inzicht. En kijk… de overwinning is terug in zicht.